CHAPTER 1
THAY LOI TUA –1975
Sinh lam nguoi Viet Cochinchinois tai mot lanh tho hai ngoai cua Phap, nom na goi la xu thuoc dia Nam ky, nguoi viet khong co chon lua nao nen cung chang co gi dang tiec.
Nam 1940, nuoc Phap bi Due Quoc xa xam chiem: Ba xu thuoc dia Cochinchine, bao ho Tonkin, va chu hau Annam duoc dong minh cua Due o chau A la Nhat giai phong khoi De quoc Dai Phap —hop lai thanh cai goi la De quoc Viet nam trong Khoi Dai Dong A cua De quoc Nhat.
Vua xu An nam thuoc Phap bay gio, Bao Dai, ben duoc nang len thanh Hoang de Viet nam: Quoc hieu Viet nam do Quan phiet Nhat tai lap van con ton tai miet toi ngay nay —no von la che pham cua Thai thuong Hoang de Can Long nha Thanh ben Trung hoa.
Khi xua Nguyen vuong Phuc Anh vua len ngoi Hoang de Gia Long lien dau phuc duong kim Hoang de Gia Khanh la con noi ngoi Can Long, cau xin duoc dung lai quoc hieu Nam Viet cua ho Trieu la phan quan nha Tan truoc xung Vuong xung De roi sau than phuc nha Dai Han; Gia Khanh nhan so Gia Long nam 1802, thinh y va cho doi chi du Can Long 'dao nguac quoc hieu yeu cau thanh Viet Nam' nam 1804.
Hoang tu Phuc Anh nha ho Nguyen nam 1777 la nguoi duy nhat song sot, nho duoc Giam muc Ba Da Loc cuu vot khoi cuoc truy tan giet tuyet cua quan Tay Son; nam 1780 Phuc Anh xung Nguyen Vuong roi cho con la Phuc Canh theo Giam muc lam tin di Phap ma cau vien ... 'trong 25 nam trai ddnh nhau v&i Tay San, trai bao nhieu lan hoan nan the ma khong bao gia nga long, cu mot niem lo su khoi phuc ca nghiep nha ho Nguyen ... The to Cao hoang de Gia Long co tai tri, rat khon ngoan ... thong nhat dwac son ha, sua sang duac moi viec, lam cho nude ta thanh mot nude cuang dai tie xua den nay chua bao gia tung thay!' —Tran Trong Kim, Viet Nam Su Luac.
Tac gia, Su gia, Giao su ... nay duoc Quan phiet Nhat cu lam Thu tuong cho Bao Dai la Hoang de cuoi cung cua cai goi la Trieu Nguyen (1802-1945). Bao Dai Nguyen Phuc Vinh Thuy hoan toan hoc theo Tay, sinh dung quoc hieu Vietnam thi cung duoc di, nhung Le than Tran Trong Kim von la mot nha Nho hoc Ion chac phai biet quoc hieu truyen thong Dai Viet tu Trieu dai Dinh –Le –Ly –Tran ... cho tai ca Tay Son —va dac biet quan trong, quoc hieu Dai Nam ma Minh Mang Nguyen Phuc Dam (1820-1841) da can dam che ra thay the cai Viet Nam cua Tau ban cho An Nam quoc vuong do Tay do dau.
Bao Dai, Vua xu An nam
Vua An nam Khai Dinh Nguyen Phúc Búu Dao, 1916–1925, không có con trai nen nhan Nguyen Phúc Vinh Thuy (1913–1997) làm Thái tu; Vinh Thuy duoc mau quoc Phap dua di Paris huan luyen tú nam chin tuoi (1922) roi cho ke vi khi Khai Binh qua doi (1925) nhung toi nam 1932 moi duoc ve nuoc len ngoi Vua Bao Dai.
Bay gio nuoc Bai Nam da bi mau quoc Phap chia lam ba ky hay xú: Xú thuoc dia Nam ky la lanh tho hai ngoai do Thong doc Phap cai tri truc tiep; Xú Bac ky la ban thuoc dia do Thong sú Phap cai tri qua Kham sú cúa Trieu dinh An nam; va xú bao ho Trung ky do Vua An nam va trieu dinh nha ho Nguyen Phúc cai quan duoi su giám sát cua Kham sú Phap. Tong Toan quyen Dong duong nam het ca ba ky va them hai xú Mien, Lao —gop chung thanh Lien bang Dong duong trong Lien hiep Phap cua Bo Thuoc dia Dai Phap.
Bao Dai, Hoang de Viet nam
Nam 1940, mau quoc Phap bai tran bi Dúc Quoc xa chiem dong, Thong che Philippe Pétain lap Chinh phu Vichy dau hang Dúc va cú Do doc Jean Decoux lam Tong Toan quyen Dong duong di dau hang Nhat, dong minh o chau A cúa Dúc. Vua Bao Dai ngoan ngoan duoi quyen thong tri cua Nhat, duoc nang cap Hoang de Viet nam cúa ca 3 ky gop lai thanh de quoc Viet nam trong khoi Dai Dong A cua de quoc Nhat, va nhan Tran Trong Kim do Nhat cú lam Thú tuong Chinh phu tay sai cho Nhat tú ngay 9 tháng ba 1945 —khi quan phiet Nhat giai gioi va cam co toan bo quan vien chinh Phap o Dong duong.
Hoang de Bao Dai ra Tuyen ngon Doc lap (voi de quoc Phap) ma chui vo tr?ng Dai Dong A (cua de quoc Nhat) cho toi khi no sup do: Hoang de Nhat dau hang My vo dieu kien ngay 14 tháng tám 1945 sau hai qua bom nguyen tú (Hiroshima ngay 6, Nagasaki ngay 9).
Nam ngay sau, 19 tháng tám 1945, bèn co cai goi la Cách mang Mua Thu (Cách mang Tháng tám) chong de quoc Phap (da bi va van con giai gioi) lan de quoc Nhat (da dau hang va dang bi giai gioi).
Ba ngay sau núa, 22 tháng tám 1945, Hoang de Bao Dai bèn thoái vi —nhuong ngoi cho mot cai goi la Chinh phu Cách mang Lam thoi —de lam Cong dan Tu do, roi Co van Toi cao, cúa mot cai Viet nam goi la Dan chu Cong hoa, khai sinh ngay 2 tháng chin 1945.
Bao Dai, Co van Toi cao niroc VNDCCH
Nuoc Viet Nam Dan chu Cong hoa, –Doc lap –Tu do –Hanh phúc, thanh hinh ngay 2 tháng 9 nam 1945 tai Ha noi, voi Co van Toi cao bu nhin la cong dan Nguyen Phúc Vinh Thuy cua mot nuoc tu do nao do (nhu ong tuyen bo tai Hue ngay 22 tháng 8 nam 1945).
Dan toc Viet khong co nuoc tu do nao trong muoi ngay do —va cho toi bay gio;
Dat nuoc Viet khong co doc lap nao sau khi Quang Trung Nguyen Hue qua doi —cho toi nay luon;
Doc lap va Tu do la nhüng cai banh ve nguoi ta lam ra dang nhü dam dan khu den chui vo may cai tr?ng hanh phúc, -Dai Phap -Dai Dong A -Dai dong Quoc te ...
Quoc te III cú phai vien Nguyen Ai Quoc den Hong cong dau nam 1930 de ket hop ba to chúc cong san da thanh hinh tu giüa nam 1929 o Dong duong thuoc Phap: Dong duong Cong san dang, An nam Cong san dang, va Dong duong Cong san Lien doan —Lien doan nay ra doi sau cung nham mue dich nuot hai dang kia ma that bai.
Phai vien lay ten chieu bai Yeu Niroc chi can non mot tháng, tu 6 tháng 1 toi 3 tháng 2, da tom gon ca ba vo cai Viet Nam Cong san dang.
Nhung ma yeu nuoc thi dau phai chinh thong cong san (quoc te, dai dong, vo to quoc ...):
Quoc te III bèn cho mot hoc vien Truong dang Lien So, ten Tran Phu, tot nghiep (tháng 4) va phai di to chúc Dai hoi Dang lan I —doi ten dang thanh Cong san Dong dirong, cu Ban chap hanh Trung uong Chinh thuc, va lam luon Tong Bi thu I (Hong cong, tháng 10 nam 1930).
Tay sai nay lam xong viec thi bi dût diem tháng 9 nam 1931, dam cong san yeu nuoc Viet Nam lan hoi ket hop lai ma loi kéo duoc nhieu nguoi Viet yeu nuoc khong cong san —vo nhung vien tuong hanh phúc tu So viet Nghe Tïnh toi Viet Nam Doc lap.
Cai hoi Dong Minh nay, Viet Minh, thanh hinh giüa nam 1941 trong vung rung nui thuçmg du Cao bang: Thong nhat dan toc, Danh thuc dan Phap, Duoi phat xit Nhat, va Cuu Quoc.
(To Quoc Viet Nam hoac Quoc te dai dong, hieu sao cung duoc) Nhung ma sach luge Rung nui–Nong thon–Thanh thi cung dau phai chinh thong cong san: Mao Trach Dong danh chiem ca lue dia Trung hoa, 1936–1949, khong can Cong nhan Vo san Thanh thi nao.
Tháng 8 nam 1942, Phai vien Nguyen Ai Quoc bi mat sang khu rung nui nam Trung hoa tim hoc them Duong Kách Menh cúa ho Mao thi bi Quan doi Trung hoa Dan quoc cua Tuong Gioi Thach bat giam.
To chúc quan bao hai ngoai cua My hoat dong trong vung (ho tro, co van, va giam sat Dong minh Trung hoa chong ca Mao lan Nhat) lien xia vo, dieu nghien ca nam troi, roi can thiep cho Nguyen Ai Quoc duoc tha (tháng 9 nam 1943) ve Cao bang duoi ten Ho Chi Minh. Tháng 12 nam 1944 Ho phong Vo Nguyen Giap lam Chi huy truong Viet Nam Tuyen truyen Giai phong quan, goi la doi voi 34 ten, nhap khau sach luge Rúng núi –Nong thon –Thanh thi qua cúa rung núi Cao –Bac –Lang, danh thuc dan Phap (bi Nhat giai gioi toan bo, 9 tháng 3 nam 1945) va duoi phat xit Nhat (bi My ném 2 bom nguyen tú, 6 va 9 tháng 8, phai dau hang vo dieu kien, 14 tháng 8 nam 1945) —den 19 tháng 8 nam 1945 thi dai thanh cong ma ghi vo sú rang, 'Lan dau tien trong lich sú cách mang cúa cac dan toc thuoc dia va núa thuoc dia, mot dan toc nhuge tieu da tu giai phong khoi ach de quoc thuc dan, pha tan hai tang xieng xich no le cua thuc dan Phap va phat xit Nhat, dong thoi lat nhao che do quan chu chuyen che ton tai ngot ngan nam'.
Roi núa tháng sau, 2 tháng 9 nam 1945, tay hoat dau co ten chieu bai yeu nuoc Viet Nam nhai theo Tuyen ngon Doc lap My ma rang, 'Tat ca moi nguoi deu sinh ra co quyen binh dang. Tao hoa cho ho nhúng quyen khong ai co the xam pham duge, trong nhúng quyen ay co quyen duge song, quyen tu do va quyen muu cau hanh phúc'.
Nguoi My nghe vay tuong la ho vúa moi che tao duge mot Tuong Gioi Thach núa —ho Tuong kia (1887–1975) truoc theo hoc va phuc vu Quan lue Hoang gia Nhat 1907–1911, ve Trung hoa theo Ton Dat Tien (1866–1925) va Quoc dan dang lam Cách mang Tan Hgi 1911 lat do Nha Thanh va lap Trung hoa Dan quoc, sau di Lien So hoc theo Cong san va Hong quan 1923–1925 ma lam Chi huy truong Hoc vien Quan su Hoang pho (Lien So bao trg), cu?i cung thay ho Ton 1925 ma chong ho Mao 1927 va theo My tu 1928: Lam Tong thong THDQ ca lue dia toi 1949 thi phai chay ra quan dao Dai loan, trung thanh theo My den cu?i doi.
Nguoi My that ngu dot o cho bao tro ca Trung hoa Dan quoc lan Viet Minh dang chong Nhat (va Mao).
THDQ lanh nhiem vu giai gioi quan Nhat o phia bac, nhung tuong Lu Hán cúa ho nhan ca hoi lo lan nuoc Viet Nam Dan chú Cong h?a.
Mao lap duoc Trung hoa Nhan dan Cong h?a quoc (1949) lien nhan luon VNDCCH (1950).